Wat techniek biedt: polyamide

Polyamide, vaak afgekort als PA, is een van de meest gebruikte technische kunststoffen ter in de industrie en bij het brede publiek beter bekend als nylon. Maar ook Kevlar en Twaron zijn polyamidesoorten! Dankzij de sterke mechanische eigenschappen, goede slijtvastheid en relatief eenvoudige bewerkbaarheid, is PA breed inzetbaar in de machinebouw, voedingsmiddelenindustrie, transportsector en talloze andere toepassingen. Maar wist je dat er verschillende soorten polyamide bestaan, elk met hun eigen specifieke eigenschappen?

In deze blog leg ik op begrijpelijke wijze uit wat polyamide precies is, wat het verschil is tussen varianten zoals PA6, PA6G, PA6 oliegevuld en PA6 met MoS₂, en welke eigenschappen ze geschikt maken voor jouw toepassing.

Wat is polyamide
Polyamide is een thermoplastisch polymeer, opgebouwd uit herhalende eenheden (monomeren) die amidebindingen bevatten. In ‘Jip-en-Janneke-taal’: het materiaal is opgebouwd uit hele kleine bouwsteentjes die aan elkaar vastzitten als een ketting. Die bouwsteentjes heten ‘monomeren’ en ze worden aan elkaar gekoppeld met een soort lijm die ‘amidebinding’ heet. Dit zorgt voor een sterke moleculaire structuur met een goede balans tussen stijfheid, taaiheid en slijtvastheid. Zie ook het filmpje onderaan deze blog!

De meest voorkomende handelsvormen zijn:

• PA6 (extrusiekwaliteit): geproduceerd door smelt-extrusie.
• PA6G (gegoten PA6): geproduceerd door anionische polymerisatie van caprolactam.
• PA6 oliegevuld: PA6G waaraan tijdens het gietproces smeerolie is toegevoegd.
• PA6 met MoS₂ (molybdeendisulfide): PA6G met een vaste smeerstof voor betere glijeigenschappen.

Voor- en nadelen per kwaliteit
PA6 (extrusie)
Voordelen: makkelijk verkrijgbaar, goed te verspanen, relatief voordelig.
Nadelen: hogere vochtopname, iets minder maatvast, iets lagere sterkte dan gegoten variant.

PA6G (gegoten)
Voordelen: hogere mechanische sterkte, betere maatvastheid, minder inwendige spanningen.
Nadelen: iets brosser dan extrusiekwaliteit, langere levertijd bij speciale vormen.

PA6 oliegevuld
Voordelen: zeer lage wrijvingscoëfficiënt, stillere en soepeler loop, uitstekende slijtvastheid.
Nadelen: iets lagere mechanische sterkte, minder geschikt voor elektrische isolatie.

PA6 met MoS₂
Voordelen: verbeterde glijeigenschappen, hogere maatvastheid, goede sterkte.
Nadelen: iets brosser dan standaard PA6, niet FDA-conform.

Wanneer kies je welke?

• Voor algemene constructieonderdelen: PA6 of PA6G zijn vaak voldoende.
• Voor glijlagers of tandwielen met weinig smering: PA6 oliegevuld of PA6 met MoS₂.
• Voor toepassingen met hoge slijtage of vibraties: PA6 oliegevuld scoort hier het best.
• Voor maatvaste bewerkte onderdelen: PA6G of MoS₂ is een goede keuze.

Meer weten?
Polyamide is geen ‘one size fits all’ materiaal. De keuze voor het juiste type hangt af van de toepassing, belastingen, omgeving en vereiste levensduur. Twijfel je tussen twee varianten of heb je vragen over bewerking of beschikbaarheid? Ik denk graag mee!

Neem gerust contact op of bezoek de website van Hemimex voor meer informatie over voorraad, zaagservice en bewerkingsmogelijkheden.

==========
Bronnen:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Nylon
https://nl.wikipedia.org/wiki/Polyamide
https://nl.wikipedia.org/wiki/Levende_polymerisatie#:~:text=Een%20voorbeeld%20hiervan%20is%20de,en%20zo%20een%20blokcopolymeer%20maken
Jean-Paul Hijl

Afbeeldingen: 
Jean-Paul Hijl
https://blog.goldsupplier.com/nl/polyamide-properties/
https://www.alphaindustries.com/
https://ardennen.nl/
https://glazenwasserswinkel.nl/